Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵy  №20/37 

2014 jylǵy 21 qańtar, Astana qalasy Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standartty bekitý týraly 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń 138-5 babynyń 3 tarmaǵyna jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 29 sáýirdegi «Kásiptik standarttardy ázirleýge 2013 jylǵa qarajat bólý jáne ony paıdalaný qaǵıdalaryn bekitý týraly» № 406 qaýlysyna sáıkes, buıyramyn: 1. Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standart bekitilsin. 2. Veterınarııa jáne tamaq qaýipsizdigi departamenti (G.S. Nýrtazına), Veterınarııalyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıteti (R.J. Qurmanov) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda bekitilgen tártippen kásibı standartty engizýge sharalar qabyldasyn. 3. Áleýmettik saıasat basqarmasy (S.S. Lepeshko) osy buıryqty zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin jáne resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin. 4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Áleýmettik saıasat basqarmasyna (S.S. Lepeshko) júktelsin. 5. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.MAMYTBEKOV. Kelisilgen Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri T.DÚISENOVA 2014 jylǵy 7 sáýir Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2014 jylǵy 21 qańtardaǵy №20/37 buıryǵymen bekitilgen Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standarty 1. Jalpy erejeler 1. Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standart (budan ári – KS): 1) kásibı bilim berý men eńbek salalary arasyndaǵy qarym-qatynasty retteýge; 2) kásibı qaıta daıarlaý men biligin kóterýdi daıyndaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptarynyń merzimin belgileýge; 3) attestasııalaý men sertıfıkattaýda qyzmetkerlerdiń quzyrettiligin baǵalaý talaptarynyń merzimin belgileýge; 4) kásibı qyzmettiń mánine biryńǵaı talaptar ázirleýge, eńbek naryǵynyń zamanaýı talaptaryna jaýap beretin biliktilik talaptaryn jańartýǵa; 5) personaldy basqarý salasyndaǵy keń aýqymdy mindetterdi sheshýge; 6) bilim berý standarttaryn, oqý josparlaryn, modýldik oqý baǵdarlamalaryn ázirleý, sondaı-aq tıisti oqý-ádistemelik materıaldardy ázirleýge; 7) kásibı daıarlyǵyn baǵalaýdan ótkizý jáne mamandar biliktilikteriniń sáıkestikterin rastaýǵa arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý mekemeleri túlekteri, jumysshylar; 2) uıymdardyń basshylary men jumysshylary, uıymdardyń personaldy basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berý baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktigine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar. 3. KS negizinde kásiporyndar qyzmetiniń fýnksıonaldyq úlgilerine, laýazymyna, qyzmetkerlerdiń biligin arttyrý, attestasııadan ótkizý, eńbekke yntalandyrý júıesine ishki, korporatıvti standarttar jáne basqalar ázirlenýi múmkin. 4. Osy KS-da tómendegi termınder men ańyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – jumysshynyń eńbek qyzmetiniń naqty túrin oryndaýǵa kásibı daıyndyq dárejesi; 2) biliktilik deńgeıibilikti deńgeıi – atqarylatyn jumystardyń kúrdeliligi, derbestigi men jaýaptylyǵy kórinetin qyzmetkerdiń biliktiligine (quzyrettiligine) qoıylatyn talaptar deńgeıi; 3) eńbek páni – belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalatyn zat; 4) eńbek quraly – qyzmetkerdiń eńbek mánin bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldary; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalarynyń tutas jıyntyǵymen jáne olardy oryndaý úshin qajetti quzyrettilikpen qurylǵan kásibı qyzmet salasyndaǵy quramdas bólik; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-prosespen anyqtalatyn jáne olardyń eńbek qyzmetiniń naqty túriniń sheńberinde oryndalýy úshin tıisti quzyrettiliktiń bolýyn kózdeıtin eńbek áreketteriniń ıntegrasııalanǵan jáne tıisinshe avtonomdy jıyntyǵy; 7) kásibı qyzmet salasy – ortaq ıntegrasııalanǵan negizi (uqsas jáne jýyq mánder, obektiler, tehnologııalar, sonyń ishinde eńbek quraldary) jáne eńbek fýnksııalarynyń uqsas jıyntyǵyn jáne olardy oryndaý úshin quzyrettilikti kózdeıtin salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) KS – naqty kásibı qyzmet salasyndaǵy eńbek sapasy men jaǵdaıy, biliktiligi, quzyrettiligi, mazmuny deńgeıine qoıylatyn talaptardy aıqyndaıtyn standart; 9) KS birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, tıisinshe avtonomdy jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasynan turatyn KS qurylymdyq elementi; 10) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy bilimdi, eptilikti jáne praktıkalyq daǵdylardy talap etetin jáne bilimi týraly tıisti qujattarmen naqtylanatyn adamnyń eńbek qyzmetiniń negizgi túri; 11) quzyrettilik – qyzmetkerdiń kásibı qyzmette bilimin jáne iskerligin qoldaný qableti; 12) laýazym – laýazymdyq ókilettikter men laýazymdyq mindetter sheńberi júktelgen jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 13) mindet – naqty bir eńbek mánderi men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 14) sala – shyǵarylatyn ónimniń, óndiris tehnologııasynyń, negizgi qorlar men jumys isteıtinderdiń kásibı daǵdylarynyń jalpylyǵy tán kásiporyndar men uıymdardyń jıyntyǵy; 15) salalyq biliktilik sheńberi (budan ári - SBSh) – salada quptalatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy; 16) ulttyq biliktilik sheńberi (budan ári - UBSh) – eńbek naryǵynda quptalatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy; 17) fýnksıonaldyq karta – ár túrli kásibı qyzmetter salasynyń sheńberinde belgilengen, qyzmetker oryndaıtyn eńbek qyzmetiniń túriniń eńbek fýnksııalary men kásibı mindetteriniń qurylymdanǵan sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. Ekonomıkalyq qyzmet túri (kásibı qyzmet salasy) Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik jikteýshisi 03- 2007 75.00 veterınarlyq qyzmet, mal sharýashylyǵy ónimderiniń veterınarlyq-sanıtarlyq saraptamasy. 6. Ekonomıkalyq qyzmet túriniń negizgi maqsaty: janýarlar aýrýlaryn aldyn alý, zalalsyzdandyrý, dárileý men deratızasııa, mal sharýashylyǵy ónimderin veterınarlyq-sanıtarlyq taldaý. KS veterınarlyq qyzmeti salasyndaǵy janýarlyq shyǵý ónimderi boıynsha, mal sharýashylyǵy úı-jaılaryn zalalsyzdandyrý boıynsha qyzmetter kásibı qyzmet salasynda eńbek mánine, sapasyna, jaǵdaıyna jáne qyzmetkerlerdiń biligi men quzyrettiligine qoıylatyn talaptardy belgileıdi.. 7. Qyzmet túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri osy KS 1-qosymshasynda berilgen. Standart talaptary qyzmet túrlerine jáne osy salanyń tómendegi kásipterine jatady: veterınarlyq sanıtar; veterınarlyq preparatshy; mal dárigeri-bakterıolog; vırýsolog; toksıkolog; 3. Eńbek qyzmeti (kásip) túrleriniń kartochkasy 1-paragraf. Veterınarlyq sanıtar 8. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 3. 9. Laýazymnyń múmkin ataýlary: veterınarlyq sanıtar. 10. «Veterınarlyq sanıtar» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: aýrý janýarlarǵa kómek kórsetý, veterınarlyq buqaralyq sharalarǵa qatysý. 11. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 2-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 12. Veterınarlyq sanıtardyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 13. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, veterınarlyq sanıtar oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 2-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 14. Veterınarlyq sanıtardyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 2-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 15. Veterınarlyq sanıtardyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 5-kestelerinde kórsetilgen. 2-paragraf. Veterınarlyq preparatshy 16. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 3. 17. Laýazymnyń múmkin ataýlary: veterınarlyq preparatshy. 18. «Veterınarlyq preparatshy» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: qunarly ortany, boıaýdy daıyndaý, zerthanalyq preparattardy ázirleý. 19. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 3-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 20. Veterınarlyq preparatshynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 21. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, veterınarlyq preparatshy oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 3-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 22. Veterınarlyq preparatshynyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 3-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 23. Veterınarlyq preparatshynyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 5-kestesinde kórsetilgen. 3-paragraf. Mal dárigeri – bakterıolog 24. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 5-7. 25. Laýazymnyń múmkin ataýlary: mal dárigeri-bakterıolog, bas dáriger-bakterıolog, bas mal dárigeri. 26. «Mal dárigeri (bakterıolog)» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: bakterıologııalyq zertteýlerdi júrgizý. 27. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 4-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 28. Mal dárigeri-bakterıologtyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 4-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 29. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, mal dárigeri-bakterıolog oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 4-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 30. Mal dárigeri-bakterıologtyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 4-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 31. Mal dárigeri-bakterıologtyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 4-qosymshasynyń 5, 6, 7-kestelerinde kórsetilgen . 4-paragraf. Vırýsolog 32. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 5-7. 33. Laýazymnyń múmkin ataýlary: vırýsolog. 34. «Vırýsolog» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: vırýsologııalyq zerthanalyq zertteýlerdi júrgizý. 35. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 5-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 36. Vırýsologtyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 5-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 37. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, vırýsolog oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 5-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 38. Vırýsologtyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 5-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 39. Vırýsologtyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 5-qosymshasynyń 5, 6, 7-kestelerinde kórsetilgen . 5-paragraf. Toksıkolog 40. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 5-6. 41. Laýazymnyń múmkin ataýlary: toksıkolog. 42. «Toksıkolog» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne olardy atqara bilýge mindetteıdi: patologııalyq materıaldyń ýlaný deńgeıin anyqtaý. 43. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 6-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 44. Toksıkologtyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 6-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 45. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, toksıkolog oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 6-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 46. Toksıkologtyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 6-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 47. Toksıkologtyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 6-qosymshasynyń 5 -kestelerinde kórsetilgen. 4. KS ázirleýshileri 48. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi bolyp tabylady. 49. Kelisý paraǵy, KS saraptamasy men tirkelýi osy KS 7 - qosymshasynda kórsetilgen. Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 1-qosymshasy Qyzmet túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri № r/s Qyzmet túri ataýy Eńbek naryǵy tendensııalaryn esepke alǵandaǵy kásip ataýy 01-2005 Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishisine sáıkes kásipter ataýy SBSh biliktilik deńgeıleri 1 Veterınarlyq sanıtarııa Veterınarlyq sanıtar Veterınarlyq sanıtar 3 2 Veterınarlyq sanıtarııa Veterınarlyq preparatshy Veterınarlyq preparatshy 3 3 Veterınarlyq sanıtarııa Mal dárigeri (bakterıolog) Mal dárigeri (bakterıolog) 5-7 4 Veterınarlyq sanıtarııa Vırýsolog Vırýsolog 5-7 5 Veterınarlyq sanıtarııa Toksıkolog Toksıkolog 5-6 Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 2-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 5139 Veterınarlyq sanıtar Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylar kásipteri men jumystarynyń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtaǵyshy (BTBA) Shyǵarylym, BTBA taraýy 64-shyǵarylym, taraý: Mal sharýashylyǵyndaǵy jumys BTBA boıynsha kásibi Veterınarlyq sanıtar SBSh biliktilik deńgeıi BTBA boıynsha razrıadtar 3 3-4 2-keste. Veterınarlyq sanıtardyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Mal sharýashylyǵy baǵytyndaǵy fermerlik, sharýa qojalyǵy, ujymdyq sharýashylyqtar, aksıonerlik qoǵamdar, óndiristik birlestikter, jaýapkershiligi shekteýli seriktestter Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Zaqymdanýshylyq qaýpi, indetti aýrýlarmen aýyratyn maldy qaraý, zertteýge synama irikteý kezinde aýrýdy juqtyrý qaýpi Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý) Talap etilmeıdi 3-keste. Veterınarlyq sanıtar oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Jappaı egý júrgizý, janaýarlardy apparattar men mehanızmder kómegimen óńdeý kezinde; janýarlar ólikterin patologoanatomııalyq soıý jáne joıý kezinde veterınarlyq mamandarǵa kómek kórsetý 2 Zalalsyzdandyrýshy eritindilerdi daıyndaý. Zalalsyzdandyrý, dárileý jáne deratızasııany júrgizý. Sanıtarlyq rejımdi saqtaý 4-keste. Veterınarlyq sanıtar oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Janýarlar, qustar jáne balyqtar Emdik dári-dármekter, vaksınalar, medıkamentter, shprıs, ıneksııa ıneleri, tútik shynylar 1-1) Janaýarlardy apparattar men mehanızmder kómegimen jappaı egý Janýarlar, qustar jáne balyqtar Zerthanalyq zertteý nátıjeleri, aýrý janýarlardy esepke alý jýrnaly 1-2) Zerthanaǵa jiberý úshin patologııalyq materıaldy daıyndaý. Janýarlar ólikterin mal qorymynda nemese ólikti órteıtin peshte joıý 2 Janýarlar, qustar jáne balyqtar Zalalsyzdandyrǵysh quraldar 2-1) Zalalsyzdandyrýshy eritindilerdi daıyndaý. Kásiporynnyń sanıtarlyq rejımin saqtaý Janýarlar, qustar jáne balyqtar Zalalsyzdandyrýshy qondyrǵylar, búrkeýishter, janýarlarǵa arnalǵan orynjaılar 2-2) Zalasyzdandyrý qondyrǵylardy jáne búrkeýishterdi kúıge keltirý. Zalalsyzdandyrý, dárileý jáne deratızasııany júrgizý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 3-deńgeıli veterınarlyq sanıtardyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Komandada jumys jasaýǵa oń beıimdilik. Erejeler men normalardy, qarapaıym qaýipsizdik sharalaryn saqtaýǵa, óz densaýlyǵy úshin jeke jaýapkershilik Qan alý, vaksınalaýdy jáne týberkýlezge qarsy ekpelerdi jasaı bilý Janýarlardy apparattar men mehanızmder kómegimen jappaı egý salasyndaǵy bilim 2-1) Oılaý derbestigi. Tapsyrmany oryndaý qajettiligin túsiný jáne jaýapty bolý Patologııalyq materıaldy daıyndaý, qaǵıdalar men nusqaýlyqtardy saqtaı otyryp óńdelgen materıaldy joıa bilý Zerthanaǵa jiberý úshin patologııalyq materıaldy daıyndaý. Janýarlar ólikterin mal qorymynda nemese ólikti órteıtin peshte joıý 3-1) Komandada jumys jasaýǵa oń beıimdilik. Jeke jaýapkershilik Veterınarlyq-sanıtarlyq gıgıenanyń qaǵıdalary men nusqaýlyqtaryna sáıkes jumysty júrgize bilý Zalalsyzdandyrý eritindilerin daıyndaý boıynsha bilim. Kásiporynnyń sanıtarlyq tártibin saqtaý 4-1) Mal dárigeriniń tikeleı basshylyǵymen áreketter jasaý Zalalsyzdandyrý, dárileý jáne deratızasııany ótkizýdegi daǵdylar men bilikter Zalalsyzdandyrý qondyrǵylar jáne búkeýishter qurylymy. Zalalsyzdandyrý qondyrǵylar jáne búkeýishterdi kúıge keltirý Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 3-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 7460 Veterınarlyq preparatshy Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylar kásipteri men jumystarynyń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtaǵyshy (BTBA) Shyǵarylym, BTBA taraýy 64-shyǵarylym, Mal sharýashylyǵyndaǵy qyzmetkerlerdiń jumystary men kásipteri BTBA boıynsha kásibi Veterınarlyq preparatshy SBSh biliktilik deńgeıi BTBA boıynsha razrıadtar 3 3 2-keste. Veterınarlyq preparatshynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Veterınarlyq zerthanalar, gıstologııalyq zerthana, ǵylymı-zertteý ınstıtýttary, oqý mekemeleri jáne veterınarlyq baǵyttaǵy mekemeler, kórnekilik quraldar óndirisi Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Gıstologııalyq preparattarǵa arnalǵan boıaýlar, patologııalyq materıaldar fıksasııasyna arnalǵan ıisi shyǵatyn hımııalyq zattarmen jumys isteý. Aýrý janýarlardan patologııalyq materıal synamalaryn iriktep alý Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqý) Talap etilmeıdi 3-keste. Veterınarlyq preparatshy oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Quraldar men matalardy jumysqa daıyndaý. Qajetti eritindilerdi daıyndaý. Janýarlardyń músheleri men ulpalarynan kesindiler daıyndaý 2 Qorektik ortalar, qan jaǵyndylaryn jáne zerthanalyq preparattardy daıyndaý. Jaǵyndylardy, gıstologııalyq kesindilerdi boıaý jáne zertteý 3 Konservanttar men hımııalyq reaktıvter eritindilerin gıstologııalyq jáne zerthanalyq praktıkada qoldaný 4 Tehnologııalyq úderister men tártipterdi túzetýine baılanysty tehnıkalyq qujattamaǵa ózgerister engizý jáne olardy kásiporyn bólimshelerimen kelisý 4-keste. Veterınarlyq preparatshy oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Saý nemese aýrý janýarlardyń ulpalary, músheleri Soıýǵa arnalǵan quraldar, arnaıy kıim, qorǵanyshtyq kózildirik, qolǵaptar, halat, mıkrotom 1-1) Quraldar kómegimen janýarlardyń músheleri men ulpalarynan kesindiler men jaǵyndylar daıyndaý jáne olardy arnaıy eritindilerge salý 2 Saý nemese aýrý janýarlardyń ulpalary, músheleri, zerthanalyq boıaýlar jıyntyǵy Halat, qalpaq, qolǵaptar, qorektik ortalar, jaǵyndylar men zerthanalyq preparattardy daıyndaýǵa arnalǵan ıngredıentter 2-1) Qorektik ortalar, boıaýlardy daıyndaý, zerthanalyq preparattardy ázirleý Saý nemese aýrý janýarlardyń ulpalary, músheleri, zerthanalyq boıaýlar jıyntyǵy Halat, qalpaq, qolǵaptar, qorektik ortalar, jaǵyndylar men zerthanalyq preparattardy daıyndaýǵa arnalǵan ıngredıentter 2-2) Konservanttar men hımııalyq reaktıvter eritindilerin gıstologııalyq jáne zerthanalyq praktıkada jaǵyndylardy, jaǵyndy-izderdi boıaý úshin, preparattar daıyndaý úshin qoldaný 3 Quraldar, jaǵyndy-izderdiń óńdelgen materıaly, músheler men ulpalar Avtoklavtar, ólikti órteıtin peshter, arnaıy kıim jáne aıaq kıim, qoldanylǵan materıalǵa arnalǵan ydys, zalalsyzdandyrýshy eritindiler 3-1) О́ńdelgen materıaldy joıý; qural-jabdyqtarǵa kútim jasaý. Quraldardy zalalsyzdandyrýshy eritindilermen óńdeý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 3-deńgeıli veterınarlyq preparatshynyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Jaýapkershilik, jumys ornyn naqty uıymdastyrý qabileti, eńbek tártibi Standartty jáne birtektes praktıkalyq mindetterdi sheshý Quraldar kómegimen janýarlardyń músheleri men ulpalarynan kesindiler men jaǵyndylar daıyndaý jáne olardy arnaıy eritindilerge salý salasyndaǵy bilim 2-1) Jeke jaýapkershilik, joǵary turǵan mamannyń tikeleı basshylyǵymen qyzmet etý Belgilengen nusqaýlyq boıynsha áreket etý ádisin tańdaý. Jumysty oryndaý barysynda erejeler men ádistemeler bilimderin qoldaný Qorektik ortalar, boıaýlardy daıyndaý, zerthanalyq preparattardy ázirleý boıynsha bilim 2-2) Fýnksıonaldyq mindetter sheńberindegi jaýapkershilik Nusqaýlyqtar, ádistemeler boıynsha jumys jasaý Konservanttar men hımııalyq reaktıvter eritindilerin gıstologııalyq jáne zerthanalyq praktıkada jaǵyndylardy, jaǵyndy-izderdi boıaý úshin, preparattar daıyndaý úshin qoldaný boıynsha bilim 3-1) О́z densaýlyǵy, qaýipsizdigi, qorshaǵan ortany qorǵaý úshin jaýapkershilik Mal sharýashylyq zańnamasyna sáıkes patologııalyq materıaldy joıý ádisterin tańdaı bilý О́ńdelgen materıaldy joıý; qural-jabdyqtarǵa kútim jasaý boıynsha bilim. Qorshaǵan ortany qorǵaý týraly zań Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 4-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 2212 Mal dárigeri – bakterıolog 1221 Bas bakterıolog 1221 Bas mal dárigeri Aýyl sharýashylyǵy salasynyń basshylary jáne mamandary laýazymdarynyń úlgilik biliktilik sıpattamalary (Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2013 jylǵy 1 shildedegi № 17/308 buıryǵymen bekitilgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2013 jyly 8 tamyzda № 8614 tirkeldi) SBSh biliktilik deńgeıi Sanattar 5 I, II, III, dárejesiz 6 I, II, III, dárejesiz 7 - 2-keste. Mal dárigeri – bakterıologtyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Naryqtardy veterınarlyq-sanıtarlyq saraptaý zerthanalary, shujyq jáne konservi kásiporyndary, etti qaıta óńdeıtin kásiporyndar, memlekettik keden qyzmeti mekemeleri, bıologııalyq kombınattar jáne bıologııalyq belsendi zattardy daıyndaý jáne baqylaý jónindegi basqa da kásiporyndar, kólik, ǵylymı-zertteý ınstıtýttary, oqý mekemeleri jáne veterınarlyq baǵyttaǵy mekemeler, áskerı-veterınarlyq qyzmet Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Veterınarlyq-sanıtarlyq saraptama júrgizý barysynda jáne/nemese asa qaýipti aýrýlarmen aýyratyn janýarlardy tekserip qaraý barysynda indet juqtyrý yqtımaldyǵy Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 5 Tehnıkalyq jáne kásibı (orta býyn mamany), ortadan keıingi bilim, praktıkalyq tájirıbe, joǵary bilim Burynǵy qyzmetinde keminde 3 jyl jumys tájirıbesi, nemese joǵary bilim bar jaǵdaıda-jumys tájirıbesi talap etilmeıdi 6 Joǵary bilim, praktıkalyq tájirıbe Keminde 3 jyl tájirıbesi 7 Joǵary bilim, praktıkalyq tájirıbe, jáne/nemese JOO-dan keıingi bilim, praktıkalyq tájirıbe Keminde 5 jyl tájirıbesi 3-keste. Mal dárigeri – bakterıolog oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Bakterıologııalyq zertteýler júrgizý. Bakterıologııalyq zertteýdiń analıtıkalyq jáne dıagnostıkalyq senimdi tásilderin paıdalanýdy qamtamasyz etý. Boksty zalalsyzdandyrý, jumys ornyn óńdeý, quraldardy zararsyzdandyrý, reaktıv eritindilerin, qorektik ortalardy daıyndaý. Júrgiziletin taldaý nátıjelerin rásimdeý jáne esepteý, bıologııalyq materıal qaldyqtaryn joıý 2 Zerthanalyq veterınarlyq -sanıtarlyq saraptama júrgizý. О́lgen janýarlardyń ólikterin qaraý jáne soıý. Janýarlar aýrýlarynyń qozdyrǵyshtaryn anyqtaý jáne tıpteý. Janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń jasyryn formalaryn anyqtaý. Zertteýge kelip túsken materıaldy qabyldaý, onyń zertteý aıaqtalǵanǵa deıin saqtalýyn qamtamasyz etý 3 Bakterıologııalyq zertteý nátıjelerin túsindirýge qatysý. Zerthanalyq bakterıologııalyq zertteýler sapasyna zerthanaishilik jáne syrtqy baqylaý júrgizý boıynsha sharalardy júzege asyrý. Bakterıologııalyq zertteýlerdiń jańa tásilderi men zerthanalyq qural-jabdyqtardy ıgerý men engizýge qatysý 4 О́nimniń halyqaralyq jáne otandyq standart talaptaryna sáıkestiligin anyqtaý úshin synaq, karantındi taldaý jáne karantındi saraptama júrgizý. Zertteý jáne sanıtarlyq óńdeý júrgizýge ketken materıal shyǵyndary boıynsha qujattama rásimdeý, sondaı-aq, zertteý nátıjeleri, solar boıynsha saraptama aktilerin berý 5 О́z quzyreti sheginde mekeme qyzmetkerlerine ádistemelik jáne praktıkalyq kómek kórsetý. Bakterıologııa salasynda tájirıbelik zertteýler júrgizý. Jańa jumys tásilderin ázirleýge qatysý. Júrgizilgen zerthanalyq-dıagnostıkalyq zertteýlerdi taldaý jáne esepke alýdy júzege asyrý. Kolleksııalyq materıaldy esepke alý, onyń saqtalýyn qamtamasyz etý. Belgilengen eseptilik júrgizý. Bakterıologııa suraqtary boıynsha basqa mamandyq dárigerlerine keńes berý qyzmetterin kórsetý 4-keste. Mal dárigeri – bakterıolog oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıal, sýmen shaıý, jaǵyndylar - izder Zerthanalyq qural-jabdyq, ydys, mıkroskop 1-1) Bakterıologııalyq zertteýdiń analıtıkalyq jáne dıagnostıkalyq senimdi tásilderin júrgizý Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıal, sýmen shaıý, jaǵyndylar Saraptama nátıjeleri boıynsha aktiler, esepti qujattama 1-2) О́lgen janýarlardyń ólikterin qaraý jáne soıý. Janýarlar aýrýlarynyń qozdyrǵyshtaryn anyqtaý jáne tıpteý. Janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń jasyryn formalaryn anyqtaý 2 Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıal Halattar, rezeńke qolǵaptar, maskalar 2-1) Zerthanalyq bakterıologııalyq zertteýler sapasyna zerthanaishilik jáne syrtqy baqylaý júrgizý boıynsha sharalardy júzege asyrý Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıal, sýmen shaıý, jaǵyndylar Saraptama nátıjeleri boıynsha aktiler, esepti qujattama 2-2) Zertteý jáne sanıtarlyq óńdeý júrgizýge ketken materıal shyǵyndary boıynsha qujattama rásimdeý 3 Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıal, sýmen shaıý, jaǵyndylar Saraptama nátıjeleri boıynsha aktiler, eseptik qujattama 3-1) О́z jumysyna jáne oǵan baǵynyshty mamandardyń jumystaryna taldaý júrgizý. О́ziniń jasalǵan jumystary týraly esep daıyndaý, zerthananyń bakterıologııalyq bóliminiń jyldyq esebin jasaýǵa qatysý 4 Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıal, sýmen shaıý, jaǵyndylar Saraptama nátıjeleri boıynsha aktiler, eseptik qujattama, jańa ádister 4-1) Bakterıologııa salasynda tájirıbelik zertteýler júrgizý. Jańa jumys tásilderin ázirleýge qatysý. Júrgizilgen zerthanalyq-dıagnostıkalyq zertteýlerdi taldaý jáne esepke alýdy júzege asyrý 5 Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıal Halattar, rezeńke qolǵaptar, maskalar 5-1) О́z quzyreti sheginde mekeme qyzmetkerlerine ádistemelik jáne praktıkalyq kómek kórsetý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 5-deńgeıli mal dárigeri-bakterıologtyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Qyzmetkerlerdi basqarý, olardyń jumys nátıjesi úshin jaýapkershilik; óndiristik úderisti derbes basqarý jáne baqylaý, qorytyndylardy dáıekteý jáne aqparatqa súıenip saýatty áreket jasaý qabileti Kásibı máselelerdi sheshýdiń ár túrli nusqalaryn ázirleýge jáne usynýǵa degen shyǵarmashylyq qadam; bakterıologııalyq zert-teýlerdiń ár túrli ádistemeleri Qaýipsizdik tehnıkasy jáne eńbekti qorǵaý qaǵıdalary. Qazaqstan Respýblıkasynyń «Mal dárigerligi týraly» Zańy. Biliktilikti arttyrý kýrstary 2-1) Kásibı qyzmette ujymdyq shyǵarmashylyqqa qabilettilik, veterınarlyq qyzmettiń nátıjesi úshin jaýapkershilik Oryndalǵan jumys kólemi men sapasyn baqylaýdaǵy biliktilik pen daǵdysy Bar ádistemeleri boıynsha ýaqtyly, tolyq zertteýler júrgizý 2-2) Sońǵy nátıjege baǵyttalǵan jańa ádis-tásilderdi meńgerý Veterınarlyq-sanıtarlyq saraptama júrgizý kezinde teorııalyq jáne praktıkalyq bilim Serologııalyq zertteýleriniń nátıjeleri boıynsha qujattardy rásimdeý, saraptama aktilerin berý 3-1) Iskerlik josparlaýdy júrgizý jáne kásibı qyzmetti uıymdastyrý men basqarý úshin qajetti materıaldyq jáne adamı resýrstardy bólý Zertteýler júrgizý kezinde baqylaý, baǵalaý jáne túzetý Aldyńǵy qatarly tájirıbe, ǵylymı jetistikter jónindegi bilim, serologııa zertteýleriniń ádistemesin jaqsartý boıynsha ǵylymı zertteýlerge qatysý 4-1) Kásibı mindetterdi oryndaýǵa qajet aqparatty derbes izdeý Kásibı qyzmet salasyndaǵy tájirıbe men bilim Arnaıy suraqtar boıynsha ǵylymı-tehnıkalyq aqparatty óńdeý, taldaý jáne júıeleý 5-1) Qyzmetkerlerdi olardyń jumys nátıjesi úshin jaýapkershilikti ala otyryp, basqarý Ár túrli, sonyń ishinde balamaly, sheshim jasaýdyń nusqalaryn derbes ázirleý jáne usyný biligi men daǵdysy, shyǵarmashylyq qadam Zerhanalar men uıymdardyń veterınarlyq mamandaryna ádistemelik jáne praktıkalyq kómek kórsetý bilimi 6-keste. SBSh biliktiliktiń 6-deńgeıli mal dárigeri-bakterıologtyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Jumys barysy men nátıjesine, densaýlyqty saqtaý jáne eńbekti qorǵaýǵa, eńbek gıgıenasy men qorshaǵan ortany qorǵaý boıynsha is-sharalarǵa jaýapkershilik Ǵylymı-zertteý jáne ınnovasııalyq qyzmetti atqarý biligi men daǵdysy Bakterıologııalyq zertteýdiń analıtıkalyq jáne dıagnostıkalyq senimdi ádisteri 1-2) Tapsyrylǵan ýchaskedegi jumystardy basqa ýchaskelerdegi qyzmetpen kelistirý Zerthanalyq bakterıologııalyq dıagnostıkany júrgizýdegi daǵdy, baqylaý jáne baǵalaý О́lgen janýarlardyń ólikterin qaraý jáne soıý ádisteri. Janýarlar aýrýlarynyń qozdyrýshylaryn tıpteý. Janýarlardyń asa qaýipti aýrýlarynyń jasyryn formalaryn anyqtaý 2-1) Kásibı qyzmette shyǵarmashy-lyqqa, basqarýda bastamaǵa qabilettilik, kásibı bilimniń damýy men kásibı qyzmettiń nátıjesine jaýapkershilik Tehnologııalyq úderis quraýyshtaryn jaqsartý, ázirleý, baǵalaý jáne túzetý biligi Zerthanalyq bakterıologııalyq zertteýler sapasyna zerthanaishilik jáne syrtqy baqylaý júrgizý boıynsha sharalardy júzege asyrý jónindegi bilim 2-2) Bólimshe nemese uıym deńgeıinde qyzmetkerler (top) qyzmetiniń nátıjesine jaýapkershilikti ala otyryp basqarý Tehnologııalyq jáne ádistemelik problemalardy sheshý bilktiligi Zertteýler men sanıtarlyq óńdeýdi júrgizýge qoldanylǵan materıaldardyń shyǵyny qujattardy rásimdeý 3-1) Arnaıy teorııalyq jáne praktıkalyq bilim, ınnovasııalyq bilimdi qosa alǵanda, jáne praktıkalyq tájirıbe sıntezi Tehnologııalyq úderis quraýyshtaryn baǵalaý jáne túzetý biligi О́z jumysyna jáne oǵan baǵynyshty mamandardyń jumystaryna taldaý júrgizý ádisteri. О́ziniń jasaǵan jumystary týraly esep daıyndaý, bakterıologııalyq zerthananyń jyldyq esebin jasaýǵa qatysý 4-1) Kásibı aqparatty ózdiginen izdeý, taldaý jáne baǵalaý Janýarlardy zertteý jáne ósirý suraqtary boıynsha keńes berý kezindegi bilikter men daǵdylar Bakterıologııa salasynda tájirıbelik zertteýler júrgizý jónindegi bilim. Jańa jumys tásilderin ázirleýge qatysý 5-1) Júrgizilgen zerthanalyq-dıagnostıkalyq zertteýlerdi taldaý jáne esepke alýdy júzege asyrý О́z oıyn jazbasha jáne aýyzsha túrde dáıekti jetkizý biligi, belgili bir saladaǵy teorııalyq bilimdi tájirıbede qoldaný Zerhanalar men uıymdardyń veterınarlyq mamandaryna ádistemelik jáne praktıkalyq kómek kórsetý 7-keste. SBSh biliktiliktiń 7-deńgeıli mal dárigeri-bakterıologtyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Nátıjege jetýdi eskere otyryp, qyzmetkerler jumysynyń nátıjesine jaýapkershilikti ala otyryp, olardy basqarý Janýarlardy tekserý jáne olardyń aýrýlaryna dıagnoz qoıýdyń jańa ádis-tásilderin ázirleýdi talap etetin tehnologııalyq problemalardy sheshý bilikteri men daǵdylary Janýarlardan alynǵan patologııalyq materıalyna zerthanalyq dıagnostıka júrgizý kezindegi ǵylymı jáne kásibı bilimniń sıntezi 1-2) Bólimsheniń veterınarlyq qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý jáne eńbekti uıymdastyrýdy jaqsartý boıynsha qyzmet strategııasyn anyqtaý Veterınarlyq qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý jáne eńbekti uıymdastyrýdy jaqsartý boıynsha ár túrli ádis-tásilderdi qoldaný biligi Veterınarlyq qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý jáne eńbekti uıymdastyrýdy jaqsartý boıynsha usynystardy basshylyqqa jetkizý 2-1) Bólimshe deńgeıindegi jaýapkershilik Basqarý mindetterin ázirleý jáne aǵymdaǵy zertteýlerdi júrgizý biligi Zerthanalyq janýarlarmen jumys kezinde zoogıgıenalyq jáne veterınarlyq qaǵıdalardy saqtaý 2-2) Tehnologııalyq úderistiń belgili bir ýchaskesindegi nátıjege jaýapkershilikti ala otyryp qyzmetkerlerdi basqarý Tehnologııalyq jáne ádistemelik problemalardy sheshý biliktiligi Zertteýler júrgizýge qoldanylǵan materıaldardyń shyǵyny jónindegi qujattardy rásimdeı bilý 3-1) Salany basqarý jáne damytý tártibi men jańa ádis-tásilderin ázirleý Zerthanalyq radıologııalyq dıagnostıkanyń ádisteri men quraldaryn tańdaý Janýarlardyń aýrýy men ólimin eskerý boıynsha veterınarlyq sharalardyń nusqaýlyqtary men qaǵıdalary 4-1) Innovasııalyq tásilderdi qoldana otyryp mindetter men problemalardy anyqtaý Baqylaý pýnkterinen kelip túsken veterınarlyq baqylaýdaǵy obektilerdiń radıoaktıvti las-tanýyn baqylaý. Tehnogendi radıonýklıdterdiń gamma-fon jáne belsendilik deńgeıin anyqtaý Eksportqa jiberýge arnalǵan ósimdik jáne mal tekti ónimderdiń radıoaktıvti lastaný deńgeıin anyqtaý suraqtary boıynsha keńes berý 5-1) Qyzmetkerlerdi basqarý. Innovasııalyq tásilderdi qoldana otyryp mindetter men problemalardy anyqtaý Qyzmetkerlerdi basqarý kezinde nátıjege jetý úshin jaýapkershilik Mazmuny boıynsha týystas mindetterdi oryndaý. Qyzmetkerlerdi basqarý Veterınarııalyq sanıtarııa boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 5-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 2212 Vırýsolog 1221 Bas vırýsolog Aýyl sharýashylyǵy salasynyń basshylary jáne mamandary laýazymdarynyń úlgilik biliktilik sıpattamalary (Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2013 jylǵy 1 shildedegi № 17/308 buıryǵymen bekitilgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2013 jyly 8 tamyzda № 8614 tirkeldi) SBSh biliktilik deńgeıi Sanattar 5 I, II, III, dárejesiz 6 I, II, III, dárejesiz 7 - 2-keste. Vırýsologtyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Naryqtardy veterınarlyq -sanıtarlyq saraptaý zerthanalary, memlekettik keden qyzmeti mekemeleri, bıologııalyq kombınattar jáne bıologııalyq belsendi zattardy daıyndaý jáne baqylaý jónindegi basqa da kásiporyndar, ǵylymı-zertteý ınstıtýttary, oqý mekemeleri Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Aýrý juqtyrylǵan materıalmen jumys jasaý barysynda aýrý juqtyrý qaýpi Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 5 Tehnıkalyq jáne kásibı (orta býyn mamany), ortadan keıingi bilim, praktıkalyq tájirıbe, joǵary bilim Burynǵy laýazymdarynda keminde 3 jyl tájirıbesi, joǵary bilimi bolǵan jaǵdaıda – jumys tájirıbesi talap etilmeıdi 6 Joǵary bilim, praktıkalyq tájirıbe Keminde 3 jyl tájirıbesi 7 Joǵary bilim, praktıkalyq tájirıbe, jáne/nemese joǵary oqý ornynan keıi